Genç Kitaplar ile Uluslararası Hareketlik Programı kapsamında başlayan gezimizin ilk gecesi konaklamak için vardığımız Maarif Vakfı Yurdu oldu. Daha kapıdan girer girmez dikkatimizi Makedonya bayrağının yanındaki Arnavutluk bayrağı çekmişti. Nedenini sorduğumuzda ise, Kalkandelen belediye başkanının Arnavut olduğundan dolayı olduğu söylendi.

Ertesi sabah gezimize başlamak adına Üsküp’e doğru yola koyulduk. Şehre geldiğimizde sanki Üsküp değil, heykellerin diyarı gibiydi. İlk durağımız Fatih Sultan Mehmet Köprüsü yani Taşköprü’ydü. Taşköprü’de hâlâ Fatih Sultan Mehmed döneminden kalan izleri görmek ve bunun içeriğini anlatmak benim için unutulmazdı. Şehrin ortasında, belki de sayamadığım kadar, su fıskiyeleriyle süslenmiş heykelleri izlemek Üsküp sıcağında içimizi serinleten en güzel şeydi.

Çok güzel camileri ziyaret etmekle birlikte, en dikkat çekici olan şeylerden biri Sultan Murad Cami içerisinde -cami sorumlusu Liman Bey’in söylemiyle- içeride ilk renkli boya kullanımından bir kısım hâlâ varlığını koruyordu. Caminin önündeki saat kulesi estetik görüntüsü ve ihtişamıyla oldukça dikkat çekiyordu.

Sıradaki durağımız, belki akşamüstü olduğu için sakinliği ve göz alıcı doğasıyla bizleri kendine hayran bırakan Matka Kanyonu oldu. Kanyona giden herkesin mutlaka tekne turu yapması gezide unutulmaz bir iz bırakacaktır. Ertesi sabah heyecanla kalkıp, en çok merak ettiğimiz ve kapıdan girdiğimiz andan itibaren bizi büyüleyen Kalkandelen’deki Alaca Cami oldu. Harika işlemeleri ve renkleriyle yıllar geçse de herkesin dikkatini üzerine toplayacaktır.

Bosna-Hersek (Saraybosna-Mostar)

Savaş döneminin üstünden henüz çok uzun yıllar geçmemsinden midir bilmem ama hâlâ savaşın izleri fazlasıyla şehirdeydi. En çok dikkatimi çeken şeylerden biri camilerin namaz vakitleri dışında kapalı tutuluyor olmasıydı. Sebebi, Sırpların olası bir saldırı yapmasından kaynaklanıyordu.

Gezimize Başçarşı’da Boşnak böreği yiyerek başladık. Ardından, Gazi Hüsrev Bey’in 1531 yılında Mimar Sinan’a inşa ettirdiği Gazi Hüsrev Bey Cami’ni ziyaret ettik. Caminin bahçesinde yer alan tarihî şadırvanın tavanında, her kenarı 8 farklı hat ile yazılmış “ ve minel mâi kulle şey’in hayy” (Canlı olan her şeyi sudan yarattık.) Enbiya Sûresi’nin otuzuncu ayeti yer almaktadır.

Ardından, Birinci Dünya Savaşı’na tanık olan Milyaçka Nehri’nin üzerinde yer alan Latin Köprüsü’ne gittik. Bosna deyince görmek için sabırsızlandığımız Aliya İzetbegoviçin kabrini ziyaret etmenin vermiş olduğu buruk bir mutluluk vardı içimizde.

Gece Başçarşı’da yokuş yukarı çıktığınızda sokağın ışıkla süslenip harika görüntüsüne tanıklık ettikten sonra asıl aradığımız şeye yaklaştığımızı hissediyorduk. Küçücük ama kokusu bütün sokağa yetebilen o meşhur fırın: Pekara. Burada kaymaklı, kuru etli ve meşhur domates sosuyla yaptıkları pizza bizim için yediğimiz en güzel pizzaydı. Aynı sokak üstünde tanıştığımız güler yüzüyle bizi ağırlayan Hüseyin

amcanın kafesi: Çazdzınıca. Bunun yanında sokaklarda gezerken her yerde farklı farklı çeşitlere sahip dondurmacılar ve hepsinin aşırı lezzetli olması kesinlikle harikaydı.

Sıradaki durağımız Blagaj (Alperenler) Tekkesi, Mostar. Osmanlı’nın fethinden 100 sene evvel Anadolu’dan gelen ilk dervişlerin yerleştiği yer. İçerisinde Sarı Saltuk Hazretleri’nin ve Şeyh Açıkbaş’ın türbesi de bulunmaktadır. Ayrıca tekkenin bulunduğu dağın içinden akan mükemmel nehir görmeye değer.

Ve evet orası: Mostar Köprüsü... Günlerdir sabırla gitmeyi beklediğimiz o yer sadece bir köprü mü sanmam. Harika bir güzelliğe ve çekiciliğe sahip köprüye giden yoldan geçerken köprünün en göz alıcı göründüğü kısımda elinde fotoğraf makinesi ile geçen herkese eskitme gazetede fotoğrafını basan @Street.Press kullanıcı adıyla bize mükemmel bir anı bıraktı ve tabii güzel bir fotoğraf da. Tam köprüden geçeceğimiz zaman köprüden atlayan insanları izlemek de ayrıca heyecanlıydı.

Saraybosna’dan dönmeden önce bize bırakılan serbest zamanı artık sadece oraya özgü yemekleri yemek için ayırdık. O kısıtlı zamanda önce harika bir Boşnak mantısı yapan bir yer bulmamız gerekiyordu.

Sokakta elinde doğal taşlarla yapılan tespihler satan Fadile isimli çok tatlı bir kadınla konuşmaya başladık. Ona güzel bir Boşnak mantısı yemek istediğimizi söyleyince bizi biraz yürüterek Pazarske Mantıje Sarajevo isimli yere götürdü. Yediğimiz en güzel mantı mıydı bilmem ama bence gayet iyiydi. Oradan çıkıp artık tatlı yemek için yolumuzun üstündeki sayısız tatlıcıdan birini seçip (Anadolıja) oturduk.

Her oturduğumuz yerde iyi bir trileçe bulmak için önce ona şans veriyorduk, ardından kalburabastıya benzeyen hurmağıca tatlısını yedik ama bence orada yiyilebilecek en güzel şeylerden biri kesinlikle bademli baklavaydı.

Gezimizin en son durağı olan Umut Tüneli, savaşa dair izleri bütünüyle barındıran, her köşesinde o anı yaşıyormuşsunuz gibi bir his veren ve giden herkesin gezi listesine mutlaka eklemesi gereken en önemli yerlerin başında gelmektedir.

Projemize destek olan ve bize bu fırsatı sunan Gençlik ve Spor Bakanlığı’mıza teşekkürlerimle.