Yolculuk, başlı başına bir macera; keşif ve birçok duygunun bir arada yaşandığı bir ruh hâli. Ancak yolculuğu anlamlı kılan asıl şey, nereye, kimlerle ve ne amaçla yapıldığıdır. İlk olarak “nereye” kısmıyla başlamak istiyorum.

Evlâd-ı Fâtihân topraklarında olmak, bu cümleyi kurabilmek başlı başına bir şükür sebebiydi. Bunu Üsküp sokaklarında yürürken tüm kalbimle hissettim. Bu topraklarda adım atmak, yürüdüğüm her sokakta Osmanlı’nın zarafetini, estetik anlayışını ve ruhunu hissetmek tarifsiz bir duyguydu.

Osmanlı’nın incelikli mirasını, medeniyet anlayışını ve bugünlerde en çok ihtiyaç duyduğumuz – hüküm sürdüğü her yerde – barışın ve huzurun izleri, Üsküp’ün tarihî taş sokaklarında adım adım hissediliyor. Atalarımızdan kalan camiler, hanlar, evler ve şehir mimarisi...

Tüm bunlar bizlere şunu anlatmak istiyor sanki: Bu şehir, yalnızca taş ve yapılardan ibaret değil; bireyi, aileyi, toplumu ve en önemlisi insan hayatını merkeze alan bir anlayışla inşa edilmiştir. Yaşatan, koruyan, anlam yükleyen yapısıyla sadece bir yaşam alanı değil, aynı zamanda insanın ruhuna dokunan bir medeniyet tasavvurunun ürünüdür.

Her köşesi, geçmişle bugünü birleştiren sessiz birer tanık gibi… Vardar Nehri, bu şehri ikiye ayırıyor. Kuzey yakasında, Osmanlı'nın izlerini taşıyan tarihî Üsküp; taş sokakları, cumbalı evleri, camileri ve çarşılarıyla hâlâ nefes alıyor.

Güney yakasında ise bambaşka bir atmosfer var. 1963 depreminden sonra komünist Yugoslavya döneminde inşa edilen modern ve soğuk binalar, bir düzenin izlerini taşısa da o ruh yok. Her şey daha sert, daha keskin, daha mesafeli...

İkinci Durak: Bosna-Hersek

Bosna… Bu satırları yazarken hissettiğim derin özlem. Allah’tan işimi sağlama aldım, çeşmeden suyu bol bol içtim. Şaka bir yana, gerçekten aklım ve kalbim orada kaldı.

Bir genç olarak okuduğum kitapları rehber edindiğim, görüşlerini ve fikirlerini eyleme dönüştürmüş; şehri yaşatan isim Aliya İzetbegoviç’in şehitliğini ziyaret etmenin hissettirdiği mutluluk tarif edilemez. Bosna, sadece bir ülke değil; acının, direnişin ve yeniden varoluşun simgesi…

Bosna’nın sokaklarında gezerken, geçmişin acılarını hatırlatan her köşe başında bugün dalgalanan Filistin bayraklarını görmek…

Başçarşı’daki bir dükkânda Filistin bayrağını görünce dilimden dökülen “Free Palestine” sözüne, dükkân sahibinin “İnşallah” cevabı… İşte bu ortak acıdan doğan ortak dua ve dil, biz Evlâd-ı Fâtihân nesline aidiyetimizi, sorumluluğumuzu yeniden hatırlatıyor.

Bosna’yı hissetmenin en güzel yollarından biri de halkın içinde olmaktır. Sabahın erken saatlerinde gittiğimiz Stup'taki bitpazarında sadece eşya değil, adeta bir kültür alışverişi vardı. Tramvayda karşılaştığımız şoförün İngilizce bilmemesine rağmen bize yardımcı olmak için gösterdiği çaba, pazardaki teyzelerin indirim yaparkenki tatlı sohbetleri ve pazardan aldığım vazonun Türkiye’ye dönüş yolculuğunda sapının kırılması… Sanki Bosna da o vazo gibiydi: Kırılmış ama içindeki ruhla yeniden şekillenmişti. Bu ruh, Blagay Tekkesi’nde suyun sessiz akışında, Mostar Köprüsü’nde yıkılıp yeniden yapılan direnişin simgesinde ve yürüdüğümüz her sokakta karşımıza çıkıyordu.

Kimlerle ve Ne Amaçla?

Ve bu yolculuğun en özel yanı: Genç Kitaplar... Kitaplarla yol alan, düşünen, sorgulayan ve öğrendiklerini eyleme dönüştüren kıymetli genç kitap arkadaşlarım ve değerli hocalarım… Başta Hikmet Hocam olmak üzere, projenin başlangıcından bugüne kadar emeği geçen kıymetli komisyon üyelerine ve arkadaşlarıma gönülden teşekkür ederim. Üsküp’ün tarihi ruhunu bize büyük bir incelikle hissettiren kıymetli rehberimiz Eyüp Hocam’a da ayrıca minnettarım.

Gençlerin vizyon kazanması, tarihle bağ kurması ve medeniyet bilinciyle yetişmesi amacıyla her daim destek veren Gençlik ve Spor Bakanlığı’na sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum.