“Gülen başkalarıdır, ağlayan benim; Oynayan başkaları, inleyen benim. Hürriyet destanlarını duyan başkaları, Kulluk şarkısını dinleyen benim...

Başkasında kanat var, göklerde uçar, Dallara konar, bahçelerde neşelenir; Sözleri sedef gibi, sesi ney gibi Ezgisini her yerde, herkese gösterir.

İklimi, coğrafi konumu ve ticari güzergâhların üzerinde yer almasından ötürü günümüze kadar pek çok devletin ve medeniyetin hüküm sürdüğü bu topraklar sadece bu özellikleri ile değil yetiştirdiği birçok âlim, şair ve edibin yürüttüğü ilmî ve kültürel faaliyetlerle adeta bir yıldız misali parlayan şehirler. Türk İslam mimarisinin en müstesna örneklerini teşkil eden ihtişamlı camileri, yüksek minareleri ve medreseleriyle adından söz ettirmeye devam eden şehirler adeta bizlere görsel şölen sunuyordu.

Kum renginde tarihi yapıları ve sıcak iklimiyle burayı çok daha mistik bulduğumu söyleyebilirim. Buhara’da benim için öne

Orta Asya Türklerinin gönlünün dili olmuş Türklük sevdalısı Özbekistanlı şair Süleyman Çolpan tarafından Orta Asya’da Sovyet işgali yıllarında yazılmıştır.”

çıkan en önemli yapılar Kalon Minaret ve her iki yanında bulunan Kalyan Camii ile Mir-i Arab Medresesi’ydi. Kalon Minaret üzerinde işlemeleri olan çok güzel, devasa bir minare. Yakınında bulunan Tim Abdullah Khan ve çevresi de dükkânların bulunduğu, zamanında ticaret yapılan bir alan. Tarihi ve mistik dokusunu günümüze kadar aynen koruyabilmişler.

Buhara’nın merkezinde Nasrettin Hoca’nın bir heykeli bulunuyor. Bizdekinin aksine zayıf ve eşeğine düz binen bir Nasrettin Hoca karşılıyor bizi. Karşısındaki Nadir Divan Begi Khanaka isimli yapı, hemen önündeki havuza yansıyarak tablo tadında bir görüntü oluşturuyor. Benzer bir durum Bolo Hauz Camisi için de geçerli. Girişindeki 20 adet ahşap sütun, üzerindeki oymalarıyla bana İsfahan’daki 40 Sütunlu Saray’ı anımsatmıştı. Buhara’da görülmeye değer diğer yapıların arasında Ark Kalesi, Chor Minor Medresesi, İsmail Samani türbesi, Şahı Nakşibendi Türbesi de bulunuyor.

Semerkand’a vardığımızda bizi geniş bulvarları olan yemyeşil bir şehir karşıladı. Burada en önemli durak olarak Registan Meydanı öne çıkıyor, Timur İmparatorluğu döneminde Timur’un torunu Uluğ Bey’in talimatıyla inşa edilen üç medrese bulunuyor. Duvarlarındaki rengârenk mozaik işlemeleri ve mavi kubbeleri ile bu bölgeye has bir mimarisi var. Timur’un eşi adına yaptırdığı Bibi Hanım Cami ve Shah-i Zinda da benzer mimariye sahip, büyüleyici yapılardı. Hemen ortalarında, buraya özgü tekstil ve el işleri bulabileceğiniz, envai çeşit baharatı ve “non” adını verdikleri ekmeklerini tadabileceğiniz Siyob Pazarı bulunuyor.

“İklimi, coğrafi konumu ve ticari güzergâhların üzerinde yer almasından ötürü günümüze kadar pek çok devletin ve medeniyetin hüküm sürdüğü bu topraklar sadece bu özellikleri ile değil yetiştirdiği birçok âlim, şair ve edibin yürüttüğü ilmi ve kültürel faaliyetlerle adeta bir yıldız misali parlayan şehirlere bir geziydi.”

Semerkand’ta görülmeye değer bir diğer nokta da Uluğ Bey Rasathanesi. Astronomist ve matematikçi olan Uluğ Bey, inşa ettirdiği bu rasathane sayesinde, güneşin iz düşümünden yaptığı hesaplarla bir yılın 365 gün 6 saat 10 dakika olduğunu, yalnızca 1 dakikalık sapmayla, bundan yaklaşık 5 asır önce bulmuş. Son olarak Timur’un mezarının olduğu Gur-i Emir de iç mekândaki işlemeleriyle son durağımız olan hayranlık verici bir yapı olarak öne çıkıyor. Ayrıca gezilecek yerler arasında İslam Kerimov’un türbesi, Hz. Hızır Cami, Aziz Daniel türbesi de yer almaktadır.

Son durağımız olan Taşkent’e vardığımızda bizi geniş yolları, yeşil alanları, park ve bahçeleri, düzenli yerleşimi, sağlam altyapısıyla, Orta Asya şehir planlamacılığının en iyi örneklerinden biri karşılıyordu. Burada pek vaktimiz olmamasına rağmen Hz. İmam külliyesini gezme fırsatı bulduk. Ayrıca külliye içerisinde bulunan Hz. Osman dönemine ait Kur’an-ı Kerimi de inceleme fırsatı bulduk. Daha sonrasında büyükelçilik ziyareti yaparak Magic City adlı açık hava alışveriş merkezini ziyaret etme fırsatı bulduk.

Gezi boyunca bizler ata yurdumuzda olma sıcaklığı yaşadık. Tarihimizin izlerini daha yakından sürdük ve hatıratımıza ekledik. Bizlere ziyaret gerçekleştirdiğimiz her yerde kardeş olmanın sıcaklığı ile güzel davranan insanlar ise takdire şayandı. 4 gün boyunca büyülü şehirler içerisinde tarihe doyduğumuz bir gezi oldu. Bizlere bu fırsatı sunduğu için Gençlik ve Spor Bakanlığımıza şükranlarımızı sunuyorum.

“4 gün boyunca büyülü şehirler içerisinde tarihe doyduğumuz bir gezi oldu”.