Halime Ayşe DELIBALTA

Rize’den başlayan yolculuğumuzun ilk durağı Balkanların kalbi; , ıhlamur kokulu şehir Üsküp. Şehre ayak bastığımız zaman adeta büyülenmiştik. Tarih kokan sokakları adeta bizi geçmişe götürmüş gibiydi. Üsküp Meydan’ına geldiğimiz zaman sanki herhangi bir yere değil geçmişe yolculuğa başlamış gibi hissettim. Her köşesinde bir hikâye, her adımında bir hatıra saklıydı.

Meydanın sağ tarafından devam ederken karşımıza “Sessiz Adımların Köprüsü Fatih Sultan Mehmet Köprüsü” çıkıyor. Üsküp’ün kalabalığının arasında fark edilmiyormuş gibi dursa da, aslında çok şey anlatıyor bize. Vardar Nehri’ni ikiye bölen bu köprü, adını da çağ açıp kapatan hükümdardan almış. Sadece bir mimari yapı değil aynı zamanda Osmanlı’nın Balkanlar’daki derin izlerinden biri.

Üsküp, hem cami minaresinden yükselen ezan sesleri hem de klise çanlarıyla aynı gökyüzüne bakıyor. Osmanlı'nın bıraktığı mirasla yoğrulmuş, Balkanların derin tarihinden geçmiş ama yine de içindeki çeşitliliği kaybetmemiş bir şehir.

Ve bir sonraki durağımız Saraybosna! Uzun süren bir otobüs yolcuğundan sonra sabah şehre varıyoruz. Hiç vakit kaybetmeden kendimizi Saraybosna’nın eşsiz sokaklarına atıyoruz. Taş döşeli yolları, Osmanlı mimarisinden kalan eski evler, bazı duvarlarda savaşın izleri, yıkık pencereler...

Bir sokak arasında Mostar’ın o eşsiz lezzeti olan böreği tadıyoruz. Burada böreğe “burek” diye telaffuz ettiklerini öğrenip hemen yemeye koyuluyoruz. Boşnak usulü. Sevgiyle yoğrulmuş, sabırla pişmiş bir börek..

Çarşıda bir sonraki durağımız Saraybosna’nın kalbi olan Başçarşı ve Tarihî Ahşap Sebil. Burası bir çarşıdan çok daha fazlası. Geçmişin bugüne dokunduğu yer. Biraz ilerlediğimizde sıralı küçük kafeler, ahşap sandalyeler ve çarşının kalabalığı karşılıyor bizi. Burayı tanıtma işi bana düşüyor. Önce hissetmek gerek tabii ki. Hissetmek için

çarşısının her yanını geziyorum ve sesler birbirine bir ahenkle karışıyor. Dinliyorum ve tarifsiz duygular yaşıyorum.

Mostar şehrine giderken Blagay Tekkesi’ne uğruyoruz. Blagay Tekkesi yalnızca mimari bir güzellik değil, manevî bir durak; kalbin aradığı huzurun sessizce bulunduğu bir vaha gibiydi.

O tertemiz suyun kaynaktan doğuşunu izlerken, insanın da özüne dönme arzusunu hissettim; her damlasında bir dua, her esintisinde bir hikmet vardı.

Görkemli ama içten... Taş döşeli yollarda yürürken nehrin sesi kulağa gelmeye başlıyor. Ve birden o görüntü ile karşılaşıyoruz: Mostar Köprüsü. Nehrin üzerine uzanmış bizi karşılıyor sanki. Osmanlı’nın zarafetini, ustalığını taşıyor. Ona doğru yürürken aynı zamanda köprünün kıyısında olan dükkânları inceliyoruz. Köprünün ortasına geldiğimizde bir kalabalık görüyoruz. Ardından köprü kenarında bir adam gözümüze çarpıyor. Birkaç dakika sonra atlayacak.

Gelenek bu: Mostar’ın erkekleri, cesaretlerini göstermek için yıllardır bu köprüden suya atlarlarmış. Bu gösteriden sonra köprünün karşısına geçiyoruz. Sağımızda solumuzda yüzyıllık evler. Kulağımıza gelen ezgiyle okunan ezanlar... Gökyüzüne uzanan minareler çarpıyor gözümüze. Yürüdükçe kayboluyoruz şehrin derinliklerinde.

Mostar şehrinden sonra son gün tekrar Saraybosna’nın sokaklarında buluyoruz kendimizi. Sokaklarında yürürken, tarihin yükünü ve bir halkın direnişini her adımda hissettim; Aliya’nın huzur dolu mezarı başında gözlerim doldu, yüreğimde tarifsiz bir sükûnet kapladı. Saraybosna’da Aliya İzetbegoviç’in kabrinin başında durmak,

kelimelerin kifayetsiz kaldığı bir ana şahitlik etmekti; ruhum minnetle doldu.

Saraybosna’da Miljacka Nehri’nin kıyısında, tarihin akışıyla sessizce akan suların üstünde duran Latin Köprüsü’ne vardığımda, bir zamanlar tüm dünyanın kaderini değiştiren bir anın tam kalbindeydim.

Bu köprü, sadece iki yakayı değil, geçmişle geleceği; bir halkın hatıralarıyla umutlarını birbirine bağlayan sembolik bir geçit gibi geldi bana.

Bu güzel şehirleri görmeyi ve unutulmaz anıları yaşamamızı sağlayan başta Gençlik ve Spor Bakanlığı’mıza, Genç Kitaplar projemizi başlatanlara, proje ve gezi ile ilgilenen ekibimize teşekkürlerimi sunarım. İnanıyorum ki Genç Kitaplar’la daha çok güzel işler yapacağız.