“Şehirler birer renk olsaydı eğer; Buhara kahverengi, Semerkand turkuaz, Taşkent aki rengi olurdu. Hem de bu renklerin haklarını verirlerdi. Mesela en turkuaz şehir Semerkand olurdu. Türk mavisi, Türk’ün mavisi...”

Sıcak havaları oldum olası sevmem. Elde değil; o özlenilesi eşsiz taneleri ve güz yağmurlarını geride bıraktık. Gülten Akın’ın şairler sevinsin diye beklediği, sıcak bahar günlerindeyiz. Neyse ki bunları uçakta yazıyorum. Rotamız ata toprakları; Özbekistan.

Öğle vakti gökyüzünün mavi kadife örtüsü altında, güneşin altın rengi ışıklarıyla yıkanan ata topraklarına ayak bastık. Türkistan’ın ruhani kalbi Buhara ile başladık yolculuğumuza. Her köşe başında, İslam mimarisinin mücevherleri, zarif minareler, hanlar ve büyüleyici

medreseler karşıladı bizi. Kalan Minaresi’nin heybetli duruşu ve İsmail Samani Türbesi’nin sessiz asaletinde, tarih kitaplarının sayfalarındaydık adeta. Gezdik, gördük, şahit olduk.

Buhara’nın ardından Semerkand’a vardığımızda, ilmin merkezi olan bu toprakların büyüsüne kapıldık. Registan Meydanı’nda, medreselerin görkemi ve mavinin bin bir tonunda çinilerle bezenmiş kubbeler, bir rüya âleminin kapılarını araladı. Maveraünnehir’in incisi Semerkand; zamanın kumları arasında bir inci gibi parlayarak, tarihi bir miras bırakmış; yüzyıllar boyunca sadece taş duvarlarının arasında değil, insanoğlunun bilgelik ve irfan yolculuğunun izlerini de taşımış. Şehirlerin şahını birkaç güne sığdırmak oldukça zor olsa da istasyonda şehri noktaladık.

İlmin merkezinden Taşkent’e demir yoluyla geçtik. Sohbette insibağ vardır derler. Yoldaşlar iyi olunca yollar da kısalıyor, güzelleşiyor. Kitap okuyan insanlarla sohbet etmenin, yolculuk etmenin tadı bambaşka. Film sahnesi gibi bir tren yolculuğuydu. Trenin içinde gezindiğinizi hayal edin. Camdan ötesi uçsuz bucaksız Türkistan bozkırları. Odanın birinde kitap okunurken birinde mürekkep eksiliyordu. Bir diğerinde ise kitap tahminli bilmeceler...

Taşkent’e geldiğimizde, yenilik ve geleneğin uyum içinde raks ettiğini gördüm. Geniş caddeleri, çağdaş mimarisi ve parklarıyla Taşkent, dinamik ve canlı bir şehirdi. Günün sonunda artık vakti geldi. İki heceye sığdırılmış ayrılığın tek kelimesi “veda”. Çok gezdim, çok gördüm ama ayrılığın böylesini deneyimlemedim. Belki de Özbekistan halkının beni kendilerine çok benzetmelerinden böyle hissettim. Sahiden de benziyorum, önce kendimi ikna etmeliyim sanırım.

Metnin insicamını bozsam da onca güzelliğin arasındaki rahatsız edici durumdan bahsetmem gerekiyor; tek rahatsız edici durum. O da tüm güzelliğe bedeldi. Cengiz Aytmatov’un “Gün Olur Asra Bedel” eserinde bahsettiği “mankurtlaşma” kavramını belki somut olarak

göremedik ama uyku havası oldukça aşikar bu topraklarda. Bu topraklar bizim; birkaç markaya teslim edilmeyecek kadar bizim…

Velhasıl Buhara’nın sessiz anıtları, Semerkand’ın görkemli meydanları ve Taşkent’in modern caddeleri, bir araya gelerek unutulmaz bir mozaik oluşturdu. Şehirler birer renk olsaydı eğer; Buhara kahverengi, Semerkand turkuaz ve Taşkent aki rengi olurdu. Hem de bu renklerin haklarını verirlerdi. Mesela en turkuaz şehir Semerkant olurdu. Türk mavisi, Türk’ün mavisi..

Özbekistan’ın sıcağında yanan günlerin ardından; bu kadim toprakların hikâyelerini, dört günün hatıralarını içimde taşıyarak geri döndüm. Vatanın sokaklarında dolaşırken, her köşede bir hikâye buldum; insanların sıcak gülüşlerinde ve misafirperverliğinde, Özbekistan’ın ruhunu keşfettim.

Burası benim kan yurdum. Yorgun, masum, efsun vatanım Özbekistan...