Kitabın genel konusu; bir kasabanın akıl hastanesinde geçen, eğitimli bir hasta olan İvan Dmitriç ile Doktor Andrey Yefimıç arasındaki felsefi bir çatışmadır. İvan Dmitriç; yaşadıkları zorlu koşullara, adaletsizliğe, bozuk düzene karşı çıkar. Andrey Yefimıç ise sanki bunlar yokmuş gibi devam eder, görmezden gelir. Bu durumun değişmesi için hiçbir çaba sarf etmez. Yefimıç sonunda bu algının bir yanlış olduğunun farkına varır. Ancak iş işten geçmiştir.