Kitabın Konusu
Ahmet Hamdi Tanpınar, denemenin ön sözüne "Beş Şehir'in asıl konusu hayatımızda kaybolan şeylerin ardından duyulan üzüntü ile yeniye karşı beslenen iştiyaktır. İlk bakışta birbiriyle çatışır görünen bu iki duyguyu sevgi kelimesinde birleştirebiliriz. Bu sevginin kendisine çerçeve olarak seçtiği şehirler, benim hayatımın tesadüfleridir. Bu itibarla, onların arkasında kendi insanımızı ve hayatımızı, vatanın manevi çehresi olan kültürümüzü görmek daha doğru olur." diyerek başlar.
Niçin Okunmalı?
Sırasıyla Ankara, Erzurum, Konya, Bursa ve İstanbul'un tarihi, sosyal ve kültürel yapısından; kısacası Türk kültür ve medeniyetinden bahseder. Yaşanan felaketler, ülkenin ve toplumun geçirdiği değişim hakkında bilgi verir. Bunu yaparken de resim, heykel, mimari, mûsikî ve şiirden geniş ölçüde yararlanır. Tanpınar'ın deyimiyle "bugünün rüzgârına kendimizi teslim etmek" ne denli mümkün olur bilinmez ama onun gözü ve ruhunun hissedişiyle bu şehirleri gezmek, anınızı güzelleştirmek için okumalıyız bu eseri.