Gösterişe ve dünya tutkusuna karşı zâhidâne bir başkaldırış olarak ortaya çıkan İslam tasavvufu, ilâhî gerçekleri en yüksek seviyede kavramayı ve marifetullaha bu ulaşmayı suretle bütün gayelerin başına koydu. Bunun için de insanın her şeyden önce kendisini tanıması, hesaplaşması, beşerî nefsiyle yönünü hiçliğe indirerek ruhî cephesiyle mümkün olan en ileri seviyede ilâhî âlemle münasebet kurmasının gerektiğini savundu.